ارتودنسی


ارتودنسی

اُرتودُنسی (به انگلیسی: Orthodontics)‏ یک تخصص در رشته ی دندان‌پزشکی است.این کلمه مرکب است از دو واژه لاتین "ارتو" به معنای "راست" و "درست" و "ادوس" یا مشتق آن "دنس" به معنای "دندان". ارتودنسی یکی از مهمترین رشته های تخصصی دندانپزشکی است. همچنین اولین تخصص معرفی شده در دندانپزشکی می باشد.

کار ارتودنسی بیشتر تصحیح مال اکلوژن یا جفت شدن نامناسب دندانهاست. این امر می تواند ناشی از موقعیت نادرست دندانها و یا دو فک نسبت به هم باشد یا ممکن است درجاتی از هر دو مشکل در یک فرد موجود باشد. درمان های ارتودنسی ممکن است تنها بر تصحیح موقعیت دندانها و یا تغییر الگو و جهت رشد دو فک (درمان های ارتوپدیک) متمرکز باشد.از جنبه ی دیگر می توان درمانهای ارتودنسی را به درمان با دستگاه های ثابت و متحرک تقسیم نمود. دستگاه های ثابت دستگاه هایی هستند که در طول درمان نیازی به خارج نمودن آنها از دهان توسط بیمار وجود ندارد و اجزای اصلی تشکیل دهنده ی آنها براکت و سیم می باشد. براکت ها همان اجزای کوچکی هستند که توسط چسب خاصی به دندان چسبانده میشوند.در بین مردم از اصطلاح سیم کشی یا سیم بستن دندان هم برای اشاره به این عمل استفاده می‌شود. دستگاه های متحرک انواعی هستند که بیمار می تواند در طول درمان آنها را از دهانش خارج کند، البته گاهی این خارج نمودن ممکن است بنا بر تجویز ارتودنتیست محدود به زمان های کوتاهی مانند زمان غذا خوردن یا مسواک زدن باشد.این نوع دستگاه ها در بین مردم به "پلاک" مشهورند.

متاسفانه برخی از دندانپزشکان عمومی که متخصص ارتودنسی نیستند با سوء استفاده از نگرانی بیماران نسبت به طول درمان ارتودنسی اقدام به تبلیغاتی با عناوین "ارتودنسی سریع"، "ارتودنسی در یک جلسه"، "مرتب کردن دندان ها بدون ارتودنسی" و یا "ارتودنسی با لیرز" می کنند. در این موارد آنها در واقع با تراش دندانها در نواحی بیرون زده و ترمیم دندانها با کامپوزیت یا لمینیت در قسمت های تورفته اقدام به رفع ظاهری مشکل ناردیفی دندانها می کنند. حال آنکه این کار منجر به آسیب جدی دندانها حتی تا سرحد کشیدن آنها در ظرف چند سال خواهد شد. [۱]




سوالات متداول در ارتودنسی

کل هزینه درمان چقدر است؟

دادن نرخ ثابت برای تمام بیماران تا وقتی که دکتر فرزند شما را معاینه ننماید غیر ممکن است. کل هزینه درمان و نحوه پرداخت در اولین جلسه مشخص می‌شود. می‌توانید مبلغی را به عنوان پیش پرداخت بدهید و مابقی هزینه را در یک سال پرداخت کنید یا تمام هزینه نقداً پرداخت شود. درمان ارتودنسی هزینه کمتری دارد تا درمان‌های دندانپزشکی‌ای که در آینده به خاطر عدم درمان ارتودنسی بوجود می‌آیند.

 

آیا باید نگهدارنده بگذارم ؟

ارتودنسی شامل حرکت دندان درون استخوان به یک جایگاه جدید می‌باشد. وقتی دندان‌ها به جایگاه جدید خود می‌رسند، نگهدارنده می‌گذاریم تا این جایگاه حفظ شود. بعد از رسیدن به ثبات دندان‌ها، باز از بیمار می‌خواهیم که شب‌ها از نگهدارنده استفاده نماید تا لبخند زیبای او حفظ شود.


اگر دندانی را کشیده ام یا روکش کرده ام بازهم می توانم ارتودنسی کنم ؟

بله. دندان روکش شده مثل دندانی است که ترمیم دارد، این دندان هم حرکت می‌کند. اگر دندانی را کشیده‌اید می‌توانیم مابقی دندان‌ها را مرتب کنیم تا فضای مناسب برای جایگزینی دندان از دست رفته داشته باشیم.

 

فاز اول درمان چیست ؟

بین سن 10-7 سالگی شروع می‌شود و 16-12 ماه طول می‌کشد. کارهای این مرحله شامل ایجاد فضا برای تمام دندان‌های دائمی، اصلاح رابطه اسکلتی فک بالا و پائین و افزایش اعتماد به نفس و روحیه بیمار برای شروع کار ارتودنسی است.

 

باید روزی چند بار مسواک بزنم ؟

حداقل روزی چهار بار: بعد از صبحانه، بعد از نهار (یا وقتی که از مدرسه بر می‌گردید)، بعد از شام و قبل از خواب. نحوه نخ دندان زدن را به شما یاد می‌دهیم و برای تهیه ژل فلوراید هم به شما نسخه‌ای داده می‌شود تا دندان‌های شما محافظت شوند و سالم بمانند.

 

آیا می توانم در زمان ارتودنسی هر چیزی بخورم ؟

خیر. باید از غذاهای سفت و چسبنده اجتناب نمائید، مانند ته‌دیگ، شکلات‌های سفت، سبزی‌های خام، یخ، شکلات‌های چسبناک مثل snicker و تافی و کارامل. می‌توانید از آدامس‌هائی که قند ندارند استفاده کنید. بسیاری از جلسات اورژانسی به خاطر براکت‌های جدا شده است. اگر مسائل فوق را رعایت نمائید این مشکلات پیش نمی‌آید.

 

در جلسه اول به چه سوالاتی پاسخ داده خواهد شد ؟

پنج سوال عمده وجود دارد که در جلسه اول به آن‌ها پاسخ داده می‌شود:
• آیا مشکل ارتودنسی وجود دارد یا خیر؟ اگر وجود دارد چه مشکلی می‌باشد؟
• برای اصلاح آن چه باید کرد؟
• آیا نیاز به کشیدن دندان دائمی هست؟
• کل درمان چقدر طول خواهد کشید؟
• هزینه کل درمان چقدراست؟
اگر سوال دیگری هم باشد به شما پاسخ می‌دهیم.

 

نحوه استریل وسایل به چه صورت است ؟

تمامی وسایل معاینه در ابتدا با دستگاه اولتراسونیک شتستشو داده می‌شوند سپس در بسته‌بندی های مخصوص اتوکلاو قرار می‌گیرند و با دستگاه اتوکلاو پیشرفته در چندین مرحله تحت خلا استریل می‌گیرند تا تمام وسایل عاری از هرگونه آلودگی گردد.

 

در جلسه اول چه کارهایی انجام میدهید ؟

پزشک کل دهان، دندان و صورت فرزند شما را معاینه می‌کند تا اگر مشکلی وجود داشته باشد،متوجه شود. معاینه پزشک برای این است که بفهمد:
آیا فضای کافی برای کل دندان‌ها وجود دارد،
آیا دندان‌های بالا و پائین با هم تناسب دارند،
آیا دندانی نامرتب است یا اینکه در جای صحیح خودش رویش می‌یابد، و
آیا دندان اضافه‌ای وجود دارد، از لحاظ تکاملی همه دندان‌ها وجود دارند یا خیر؟ اگر بیمار مشکل تنفسی دارد یا عادت به مکیدن انگشت یا عادات زبانی خاصی دارد یا اینکه فک‌ها مشکل دارند، این موارد می‌بایست بررسی شود.

 

چگونه میتوانم بفهمم فرزندم نیاز به ارتودنسی دارد ؟

فهمیدن اینکه فرزند شما ارتودنسی می‌خواهد یا نه توسط شما مشکل است چون ممکن است ناهنجاری‌های زیادی وجود داشته باشد اما دندان‌های جلوی فرزند شما مرتب بماند. دندانپزشک خانوادگی شما می‌تواند شما را راهنمائی کند، اما از آنجائی که ارتودنسی یک تخصص است، پس بهتر است فرزندانتان را به یک متخصص نشان دهید. خوشحال خواهیم شد که بتوانیم فرزند شما را معاینه کنیم و در صورت وجود مشکلی شما را از چگونگی آن مطلع سازیم.

 

باید در چه سنی فرزندم را برای ارتودنسی بیاورم؟

انجمن ارتودنسی آمریکا پیشنهاد می‌کند که باید بچه را در 7 سالگی معاینه نمود. درک بعضی از ناهنجاری‌های ارتودنسی در سنین کم بدین جهت مهم است که بتوانیم یک سری کارهای درمانی انجام بدهیم تا در سنین بالاتر کار پیچیده‌تر نشود. البته بیشتر بیماران در سنین بالاتر بین 12-10 سالگی درمان می‌شوند.

 

علایم اولیه مشکلات ارتودنسی چیست ؟

اگر چه مشخص کردن نیاز به درمان برای شما مشکل است، اما اگر علایم زیر را دیدید لطفاً هر چه زودتر فرزند خود را برای معاینه بیاورید.
از فرزند خود بخواهید دهانش را باز کند و به دندان‌های او نگاه کنید.
اگر دندان‌ها نامرتب بودند یا بین آن‌ها فاصله بود، احتمالاً فرزند شما نیاز به ارتودنسی خواهد داشت.
در حالیکه فرزند شما دهانش را می‌بندد از او بخواهید که لب‌هایش را از هم باز کند تا شما حالت بسته دندان‌های او را ببینید.
آیا دندان‌های بالا و پائین نوک به نوک هستند؟ آیا دندان‌های بالا خیلی جلوتر از دندان‌های پائین هستند؟ آیا دندان‌های بالا بیشتر از 50% روی دندان‌های پائین را می‌پوشانند؟ آیا دندان‌های بالا در پشت دندان‌های پائین هستند؟ تمام این موارد نیاز به درمان ارتودنسی را نشان می‌دهند.
به ردیف بودن فک هم توجه کنید. در هنگامی که دندان‌ها را می‌بندد آیا فک او منحرف می‌شود؟ اگر انحراف و غیرقرینگی در فک‌ها می‌بینید، فرزند شما مشکل اسکلتی دارد، لذا نیاز شدید به درمان ارتودنسی خواهد داشت.

 

برای تشخیص و درمان صحیح ناهنجاری های بیمار به چه مدارک ارتودنسی نیاز است ؟

مدارک مورد نیاز شامل رادیوگرافی پانورکس، رادیوگرافی نیمرخ جمجمه، قالب‌های دندان‌ها، عکس‌های داخل دهانی و عکس‌های صورتی می‌باشد.
شاید در طول درمان یا در انتهای درمان نیاز بشود که بعضی از این رکوردها دوباره گرفته شوند.

رادیوگرافی پانورکس

در این رادیوگرافی ریشه تمام دندان‌ها و جایگاه دندان‌های رویش نیافته مشخص می‌شود. اگر دندانی وجود ندارد یا دندان اضافه‌ای وجود دارد در این رادیوگرافی مشخص می‌شود. برای اینکه بهترین زمان شروع درمان مشخص بشود به این رادیوگرافی نیاز داریم.

رادیوگرافی نیمرخ جمجمه

برای اندازه‌گیری‌های طولی و زاویه‌ای بافت نرم و سخت نیاز به این رادیوگرافی داریم. مثلاً نیمرخ صورت یا زاویه دندان‌ها به فک‌ها و حتی زاویه خود فک‌ها به هم مشخص می‌شود. تمامی این اندازه‌ها با اندازه‌های میانگین مقایسه می‌شوند.

قالب‌های دندانی

قالب‌های دندانی، مدل گچی دندان‌های شما هستند که برای ارائه طرح درمان به آن‌ها نیاز داریم. باید همیشه قبل و بعد از درمان قالب بگیریم. بعضی دستگاه‌ها روی قالب دندان‌های شما ساخته می‌شوند.

عکس‌های صورت

با عکس‌های صورت بیمار می‌توانیم قسمت‌های مختلف صورت و لبخند بیمار را آنالیز کنیم. عدم تقارن صورت، عدم هماهنگی در نیمرخ بیمار و پیدا بودن زیادی لثه هنگام خندیدن در این عکس‌ها مشخص می‌شود. عکس‌های قبل از درمان صورت برای ارزیابی پیشرفت درمان نیز مفید می‌باشند.

عکس‌های داخل دهانی

از این عکس‌ها به همراه قالب‌های دندانی استفاده می‌کنیم تا ناهنجاری دندان‌ها را مشخص کنیم. این عکس‌ها ارزش زیادی در ارزیابی پیشرفت درمان دارند.

 

آیا برای ارتودنسی حتما نیاز به کشیدن دندان است ؟

بعضی مواقع برای رسیدن به بهترین نتیجه نیاز به کشیدن دندان داریم. هدف درمان، دندان‌های مرتب و نیمرخ خوب صورت است. البته با توجه به تکنولوژی روز که روش‌های پیشرفته ارتودنسی را به ارمغان آورده است، نیاز به کشیدن دندان خیلی کم شده است.

آیا براکت های دهان فرزندم را زخم می کند ؟

براکت‌های شرکتهای معتبر به خاطر طراحی پیشرفته خود دهان را زخم نمی‌کنند اما به خاطر نیروئی که به دندان‌ها وارد می‌شود شاید یک مقدار درد جزئی در روزهای اول درمان مشاهده شود. البته به خاطر استفاده از نوعی از سیم‌های تایتانیوم، میزان این درد بسیار جزئی است (در مقایسه با بعضی از سیم‌های دیگر). به هر حال اگر خارج از حد تحمل باشد می‌توانید قدری آب سرد بنوشید (بندرت نیاز به مسکن پیدا می‌کنید).

 

آیا رشد بیشتر فک ها باعث برطرف شدن نامرتبی دندان ها نمی شود؟

معمولاً خیر. در بیشتر بچه‌ها، وقتی دندان‌های بزرگتر دائمی رویش می‌یابند، فضا کمتر هم می‌شود. فک‌ها هم در قسمت خلف رویش می‌یابند تا دندان‌های 12 سالگی و دندان‌های عقل جا برای رویش داشته باشند. فک‌ها در قسمت جلو دهان رویشی ندارند. وقتی بیمار درمان نشود مشکل بیشتر هم می‌شود.

اطلاعات تماس مهرگان

  • آدرس : قم/میدان سعیدی/خیابان هفت تیر/کوچه 15
  • تلفن :36705557-025
  • نمابر :36705559-025


درمانگاه دندانپزشکی مهرگان
جشنواره نوروزی مهرگان